In memoriam: Olivier Cinna (1972-2019)

olivier-cinna-19537-2mqa

Olivier Cinna werd pas op 21 december 1972 geboren, maar hij overleed al op 24 maart 2019.

Hij was bij ons niet bekend, omdat er pas onlangs een album van hem uit het Frans in het Nederlands werd vertaald: Hibakusha, over een Duitser die tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Hiroshima wordt gestuurd, enige tijd vóór de bom valt. De Nederlandse editie bevat een goeie uitleiding.

Andere boeken die hij tekende verschenen in het Frans:

Mr. Deeds, scenario Olivier Cinna en Hugues Fléchard, in 2005

Fête des morts, scenario Stéphane Piatzszek, in 2011

Ordures, scenario Stéphane Piatzszek,, eerste deel: Entrée nord in 2014, en tweede deel Sortie sud in 2015.

Advertenties

In memoriam: Ben Vranken (1962-2019)

Ben-Vranken

Ben Vranken stierf onverwachts aan een hartaanval tijdens de nacht van 21 op 22 maart 2019.

Hij werd geboren in Vlissingen (Zeeland, NL) in 1962, en zijn strips speelden zich vaak af op het strand of aan zee.

Hij gaf het een en ander in eigen beheer uit. Hij tekende graphic novels in een stijl die soms doet denken aan Crumb, niet alleen qua lijnvoering, maar ook omdat hij een wereld in verval tekent. Zelf noemde hij Zeeland “de meest desolate provincie van het land, waar het altijd herfst lijkt te zijn.” in de inleiding bij Dode varkens.

Hij publiceerde veel in eigen beheer. Titels zijn Nehalennia: Het Stenen Raadsel (1997), Groste Nood! (1999), Souvenir (1999), Kustbewoners (2001) en Schroot (2008).

In 2017 gaf uitgeverij Xtra de bundel Dode varkens uit. Dat wordt wel eens bij de beste strips van 2017 geklasseerd. Het is een zeer compleet overzicht van het werk van een stripmaker die al tientallen jaren zijn eigen(wijze) koers vaart.

Hij werkte voor het Groningse stripblad Gr’nn en voor Zone 5300, waarvoor hij het logo en enkele strips tekende.

Erg bekend was Ben Vranken niet. Er bestaat niet eens een Wikipedia-pagina over hem.

dode-varkens-verzameld-werk-van-ben-vranken

In memoriam: Patty Klein (1946 – 2019)

klein_erik_opa

Patty Klein is dood.

Patty wie?

Dat was de reactie van de meeste medewerkers van de blog, en dat verdient Patty Klein niet.

Ze was schrijver-dichter-scenarist, en werkte aan heel wat strips mee. Ze werkte fulltime als scenarist vanaf 1966, maar was buiten Nederland niet erg bekend. Vanaf 1973 schreef ze veel voor het meisjesblad Tina.

Ze is het bekendst voor Noortje, een onhandig meisje dat het hoofdpersonage werd voor een serie die ze in 1975 bedacht samen met Jan Steeman, een naam die vreemd genoeg bekender is. In 2016 liep de reeks al 41 jaar, waardoor het de langstlopende stripreeks in de Nederlanden was gemaakt door hetzelfde duo.

Onder de naam Patty Scholten publiceerde ze enkele dichtbundels. Haar echte naam was eigenlijk Patricia Cecilia Klein. Scholten was de familienaam van haar echtgenoot.

Ze werd geboren op 25 januari 1946 in Den Haag (Nederland), maar ze groeide op in Amsterdam (NL). Ze publiceerde verhalen en gedichten in het middelbareschoolblad. Toen ze twintig was, werd ze leerling van Andries Brandt van Marten Toonder Studio’s. Ze werkte aan bijna elke strip van de studio’s mee. Haar proefopdracht was het scenario van Tom Poes en de Woelwater. Ze schreef ook twintig gagstrips voor Panda. In die periode werkte ze mee aan scenario’s voor Walt Disney-strips die door Toonder werden geleverd, maar het meeste werk voor Toonder deed ze anoniem.

Ook voor de personages van Hanna-Barbera Yogi Beer, Cave Kids en De Flintstones schreef ze verhalen. Die werden opgenomen in het maandblad De Flintstones.

Andere stripbladen waarin haar werk verscheen, waren Sjors, Pep en Eppo, met verhalen voor o.a. Dino Attanasio (1973-1975).

Op haar 45e begon ze weer te dichten. Ze schreef vormvaste verzen, voornamelijk sonnetten en zeer veel daarvan gaan  over dieren, vaak geïnspireerd door haar vrijwillerswerk voor dierentuin Artis en door haar biologiestudies. Ze schreef ook een autobiografie in sonnetten.

Rekening houdende met haar enorme carrière als scenarioschrijfster, waarvan we hier maar enkele titels hebben vermeld, en de waardering voor haar sonnetten, is het vreemd dat haar naam niet bekender is.

Patty overleed na de revalidatie wegens een val in een verzorgingstehuis in Ede (NL), en stierf op 15 maart 2019.

Nominaties en prijzen:

Biografie van literair werk:

  • 1995 – Het Dagjesdier (Uitgeverij Atlas)
  • 1997 – Ongekuste kikkers (over dieren en mensen)
  • 2000 – Een tuil zeeanemonen (sonnettencyclus over de 17e-eeuwse VOC-koopman en bioloog Rumphius, die de dieren- en plantenwereld van de Molukken beschreef)
  • 2002 – Slapen zonder weerga (Uitgeverij Atlas)
  • 2004 – Bizonvoeten (Uitgeverij Atlas)
  • 2006 – Looiedetten (Uitgeverij Atlas)
  • 2009 – Noem mij dier (Uitgeverij Atlas)
  • 2011 – De ziel is een pannenkoek (Uitgeverij Atlas) (autobiografie in sonnetten)

 

 

In memoriam: Jacques Sandron (1942-2019)

sandron_madamesansgene

En nog een overlijden. Deze keer van de minder bekende Jacques Sandron.

Jacques Sandron was medewerker van de drukkerij van Dupuis, en werkte samen met Raoul Cauvin aan twee stripreeksen: Slemper en Slof en het minder bekende Raf de postbode.

Aanvankelijk zou Sandron net als zijn vader mijnwerker zijn geworden, maar dat veranderde door de mijnramp in Marcinelle (België) in 1956, waarbij 268 doden vielen. Daardoor kwam hij in 1957 als leerjongen terecht bij drukkerij Dupuis, waar hij tot zijn pensioen bleef werken.

Na enkele mislukte pogingen als striptekenaar ontmoette hij Raoul Cauvin, en ze besloten samen aan Slemper en Slof te werken. De reeks ging over een huzaar en zijn paard tijdens de Napoleontische oorlogen. De verhalen verschenen in het stripweekblad Spirou/Robbedoes van 1975 tot 1986.

Sandrons tekenstijl is nerveus, gedetailleerd en emotioneel. Zelfs de paarden zijn geëmotioneerd. In zekere zin is het een verder doortrekken van de erg beweeglijke figuurtjes van Franquin, en Sandron was niet de enige die in zo’n richting werkte. Ook Bercovici (Vrouwen in ’t Wit) en Wasterlain (Dr. Zwitser, Sarah Spits) hadden dat kenmerk.

Toen uitgeverij Dupuis werd verkocht aan Albert Frère en Hachette werd Slemper en Slof stopgezet, omdat het succes ervan te klein was.

Samen met Cauvin begon hij aan een reeks voor het maandblad Je Bouquine van uitgeverij Bayard Presse over een postbode: Raphaël et les Timbrés (Raf de postbode) van 1986-1994. Terwijl Slemper en Slof korte verhalen en volledige lange albums van 44 pagina’s kende, was Raf de postbode beperkt tot gags van 2 platen. In 1989 en 1990 verzamelde Soleil ze in twee bundels. Sandron stopte met de reeks bij zijn pensionering in november 1994.

Hij leverde ook nog bijdragen aan Les Enquêtes de leurs Amis (Soleil, 1989). Dat was een collectief eerbetoon aan Guus Slim van Tillieux (of aan Tillieux van Guus Slim, het hangt er maar vanaf hoe je het bekijkt.

Tijdens zijn pensioen illustreerde hij voor de Britse schoolboekenuitgever Nelson Thornes, en in 2006 werkten Sandron en Cauvin weer samen voor het korte verhaal S.P.A., dat in Spirou #3536 verscheen. In 2010 leverde Sandron een bijdrage voor Folklore Wallon en bulles, waarin Waalse volksverhalen in stripvorm werden gepubliceerd ter gelegenheid van een stripfestival in Seraing (België).

Jacques Sandron werd geboren op 2 mei 1942 in Le Lude (Frankrijk), en stierf op 18 februari 2019 in Luik (België).

In memoriam: Claude Renard (1946-2019)

RENARD-03

Claude “Clo-clo” Renard (Boussu (België), 12 augustus 1946 – 17 februari 2019) is een Belgische tekenleraar, illustrator, scenograaf en regisseur, maar hij werd ook bekend doordat hij vier stripalbums tekende. Twee ervan maakte hij samen met zijn leerling François “De duistere steden” Schuiten.

Een van die albums, Aux médianes de Cymbiola (1980) won de Grand Prix Saint-Michel van 1981. Het andere was Le Rail in 1982.

Met het eerste deel van zijn reeks Ivan Casablanca, nl. L’Evasion d’Ivan Casablanca, won hij ook de Grand Prix Saint-Michel van 1984. Het tweede deel heette Le Rendez-vous d’Angkor, dat hij samen met J.C. Fromental maakte, en dat pas in 1986 verscheen.

Renards tekenstijl wordt vooral gekenmerkt door een nauwgezet en gedetailleerd realisme. Voor een striptekenaar is zulk detaillisme een rem op de snelheid, wat gedeeltelijk verklaart waarom hij maar vier albums tekende. Hij deed er zes jaar over, wat aan de trage kant is voor een degelijk inkomen.

In memoriam: superbedenker Stan Lee (95)

e54kncitfbdppjo3s2y4rnvr6q

Hij bedacht niet Superman, evenmin Batman en zelfs niet de Flash, maar wel Spider-Man, de Hulk, Black Panther en nog veel andere memorabele figuren.

Hij werd geboren als Stanley Lieber op 28 december 1922, in New York City, toen naar de maan gaan alleen maar gewoon was voor supermensen, en niet mogelijk voor volhardende durfals met een goed stel hersenen.

Hij werkte als het hoofd van Marvel Comics en werd vooral bekend doordat hij veel superhelden bedacht, waaronder de X-Men, Iron Man, Thor, Deadpool en een van de succesvolste superheldenfilms ooit: Black Panther.

Hij nam al baantjes aan toen hij het middelbaar nog niet had verlaten, en schreef o.a. in memoria (er staat me dus misschien nog wat te wachten).

Hij wou fulltime schrijver worden, en besloot zijn echte naam te gebruiken voor het belangrijke werk. Het pseudoniem koos hij als redacteur-assistent van Timely Comics, wat later Marvel werd.

Hij werd daar in de jaren 40 redacteur en nog later art director en uitgever. Kort daarna begon hij personages te bedenken. Een van de eerste was The Destroyer.

Uiteindelijk bleek zijn niet-belangrijke werk belangrijker te zijn dan zijn belangrijke werk, en veranderde hij zijn belangrijke naam officieel in zijn pseudoniem, zodat hij legaal stierf als Stan Lee.

Bijzonder is dat Stan Lee werd aangeworven om iets te bedenken dat de concurrentie met de personages van DC aankon, en daardoor ontwierp hij pesonages met meer menselijke karaktertrekken en gebreken. Dat werd de Fantastic Four. Daarmee kon Marel zich onderscheiden van DC, en door de alternatieve bewegingen werd het viertal al in de vroege jaren 60 erg populair.

Daarna volgenden al gauw andere figuren, zoals de X-Men, de Avengers, en Captain America. Captain America was eigenlijk door Stan Lee en zijn team afgestoft en kreeg een andere persoonlijkheid met meer interne conflicten en die begrijpelijker was voor de lezers.

In april 2014 onthulde hij in een aflevering van Playboy dat hij het grootste deel van zijn leven niet erg trots was op zijn carrière door het lage prestige van comics. Maar hij lijkt er later wel plezier in te hebben gevonden.

Stan the Man overleed op 12 november 2018 in Cedars-Sinai Medical Center in Los Angeles (California),

image-thumb-db27cae6023d2a2ca41e0a72d5d3b3b4

 

 

In memoriam: Frank Girou (62)

frank-giroud

De naam Frank Giroud doet geen beiaards klinken zoals Hergé of Franquin – of Marten Toonder.
Maar toch is zijn werk meer dan een voorbijgaande bijdrage aan de strip.

Zijn fantasie steunde op historische gegevens, en roerde in de geschiedenis met samenzweringstheorieën, geheime genootschappen, verraad en achterdocht.
Enkele van zijn albums zijn zonder meer topstukken, zoals De expert.

Maar wat zijn bijdrage aan de West-Europese strip belangrijk maakt, is dat hij het verschijnsel van de conceptreeks bedacht: een stripreeks rond één idee met meerdere tekenaars en/of scenaristen waarvan de albums elkaar snel opvolgen.

tien-geboden

Dat gaf onder andere De tien geboden: tien verschillende verhalen in tien verschillende albums met tien verschillende tekenaars.
De albums zijn apart leesbaar en in willekeurige volgorde, zodat elke lezer zijn eigen zoektocht door de wereld van De tien geboden kan voeren. Kun je je een beter uitgangspunt bedenken voor een verhaal dat steunt op mysteries?
Elk deel speelt zich af in een ander tijdperk, van het jaar 652 tot het heden, en het voegt telkens iets toe aan de geschiedenis van Nahik, een boek over tien geboden die de profeet Mohammed op een schouderblad van een kameel liet aanbrengen en die een bedreiging vormt voor de religieuze fundamenten waarop onze wereld is gebaseerd.

quintett

Zelf was ik erg gecharmeerd door Quintett. U raadt het al: vijf albums, vijf tekenaars, vijf hoofdpersonen.
Het gaat over een kwintet muzikanten tijdens de Eerste Wereldoorlog in de neutrale zone in Macedonië, tussen de twee verschillend georiënteerde delen van het toenmalige Griekenland.
Het bijzondere is dat elk album de gebeurtenissen vanuit het gezichtspunt van een van de vijf muzikanten vertelt.
Ook in Quintett kan de lezer dus zelf het verhaal in elkaar puzzelen. Daar kan geen detective tegenop

xiii-mystery

Na Giroud kwamen ook andere conceptreeksen, zoals XIII Mysterie, gebaseerd op de reeks XIII.
De bedenker daarvan, Jean Van Hamme, erkende Girouds creativiteit en vroeg hem een deel van XIII Mystery te scenariseren, wat door Colin Wilson werd getekend als het album Martha Shoebridge. En neem maar van mij aan dat XIII Mystery bewijst dat “spin-off” niet synoniem hoeft te zijn met uitmelkerij of “ze kunnen niks meer bedenken”. XIII Mystery bevat veel pareltjes die de liefhebbers van realistische spionagestrips met politieke achtergronden met plezier zullen ontdekken.

Maar Giroud was ziek. Hij werd geboren op 3 mei 1956, maar stierf al op 13 juli 2018, geveld door kanker. Hij bleef echter schrijven en hield een geïllustreerd, komisch dagboek bij over zijn ziekenhuisopnames en zijn nierdialyses. Met Frank Giroud stierf een gedreven kunstenaar.