In memoriam: Alberto Uderzo (1927-2020)

532px-uderzo

Tot onze grote verbazing kregen we bericht dat Alberto Uderzo is overleden.

Hij had de reputatie Ferrari’s te verzamelen, maar had ook enkele straaljagers, bij elkaar getekend met vooral de reeks over de Galliër Asterix, die samen met zijn grote vriend Obelix (in een kom toverdrank gevallen toen hij nog een kind was), de Romeinen van zich afhield en hopeloos belachelijk maakte.

De reeks werd geschreven door Uderzo’s vriend René Goscinny, een andere reus uit de stripwereld: hij was ook scenarist van Lucky Luke en stond mee aan de basis van het Amerikaanse cartoonblad Mad in de periode dat hij in de VS was.

Met Charlier, bekend van Buck Danny, tekende Uderzo ook de pilotenstrip Tanguy en Laverdure, maar door het grote succes van Asterix beperkte hij zich vanaf 1967 tot die reeks.

Samen met René Goscinny maakte hij ook de serie Oumpah Pah le Peau-Rouge (Hoempa Pa).

Uderzo heeft ook enkele lintjes gekregen. Eerst in 1985 in Frankrijk, waar hij de Ordre national du Mérite kreeg, en waar hij in 2013 werd gepromoveerd tot Officer. Daarna ook in Nederland, waar hij in 2006 werd benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Underzo werd zelfs gelauwerd wegens zijn betekenis voor het historisch en klassiek onderwijs in Nederland, en voor zijn bijdrage aan de Europese eenwording en het onderlinge respect voor andere culturen.

Albert Uderzo werd geboren te Fismes (Frankrijk) op 25 april 1927 en overleed te Neuilly-sur-Seine (Frankrijk) op 24 maart 2020 door een hartaanval in zijn slaap.

In memoriam: René “Ref” Follet, door Hervé Louinet

rené-follet-edmund-bell

Goeiedag?
Nee, de dag is helemaal niet goed.
Er is triestig nieuws.
Ik had, heb en zal altijd bewondering hebben voor zijn stijl, zijn grafische interpretatie.
Ik had het grote geluk om voor een artikel over de illustators van Jean Ray voor BDZoom René Follet telefonisch te spreken.
Hij kreeg slechts zelden bezoek voor intervieuws, en hij had geen toegang tot internet en evenmin een e-mail-adres.
Hij was een onvoorstelbaar en verbazend vriendelijke en bescheiden heer.
We besloten uiteindelijk om het interview via de post te doen: ik stuurde hem mijn vragen, en hij antwoordde per brief.
En zijn antwoorden waren zeker niet kort of kortaf.
Ik zond hem ten slotte het artikel, dat hij nakeek. Hij bracht enkele correcties aan, maar bovendien had hij subtiel in de enveloppte een foto gestopt van hemzelf en een schets die hij pas had gemaakt van Edmund Bell om het artikel te illustreren.
Hij sloot zijn brief af met een beleefdheidsformule waarin hij “bedankte voor de belangstelling die u voor mijn werk hebt.”
Een onvergetelijk moment.

Ik wil bij deze gelegenheid ook een hommage brengen aan André Chéret (27 juni 1937, Parijs – 5 maart 2020, regio Parijs). Als lezer van Pif Gadget blijf ik voor hem een plaats in mijn hart houden.
Ik ontmoette hem kort op het stripfestival van Angoulême, lang geleden toen het alleen maar een festival van gepassionneerden was.
Deze sympathieke kunstenaar heeft toen een groot portret van Rahan voor me getekend.

Hervé Louinet,

vanmorgen klaar om naar Sri Lanka te vertrekken, maar halfweg naar de luchthaven teruggekeerd wegens de huidige en toekomstige onzekerhied om na de reis weer thuis te geraken.

In memoriam: René “Ref” Follet, door André Verbrugghen

rené-follet-edmund-bell

Over René Follet

Beste vrienden,

Als voormalig stripverzamelaar heb ik alleen maar mijn grote favorieten bewaard, en daaronder bevindt zich deze man, ongelooflijk vriendelijk en zeer bescheiden ondanks zijn grote talent.

Ik kon enkele jaren geleden een tentoonstelling van zijn werk bezoeken. Een groot deel van zijn tekeningen was nooit gepubliceerd. Daarin kon men een van de bewijzen van zijn immense talent ontdekken: hij hield van tekenen en deed dat met passie.

Het is overbodig om de klemtoon op zijn talent te leggen: hij kon alles tekenen: mensen, dieren, bomen, koetsen, huizen, interieurs… En hij had een bijzondere gave voor perspectief, waardoor hij zijn scheppingen tot leven wekte.

Hij streefde niet naar bekendheid, al had hij er recht op, veel meer dan anderen die populairder waren, terwijl hij vaak in de schaduw werkte.

De wereld verliest een zeer groot kunstenaar, en men kan alleen maar elke liefhebber van prachtige grafiek aanraden om zijn albums te verschaffen.

André Verbrugghen, gastschrijver, voorzitter van de Vriendenkring Jean Ray

In memoriam: René “Ref” Follet (1931-2020)

ren-follet

Ref werd wel eens de beroemdste onbekende tekenaar van het weekblad Tintin/Kuifje genoemd.

Hij was pas 14 jaar oud toen hij een reeks illustraties maakte voor Schatteneiland van Robert Louis Stevenson, die toen als kleurenillustraties in de verpakking van chocoladerepen werden uitgegeven in de reeks La bibliothèque du chocolat Aiglon. Hij begon toen al tijdschriftartikelen te illustreren.

Hij tekende in die tijd ook voor Plein Jeu, een tijdschrift van de Belgische scouts, waarin talrijke bekende namen debuteerden: Franquin, Mitacq, Peyo, Will.

Hij werkte ook voor Scouts de France. In 1956 illustreerde hij onder de naam Ref verschillende artikelen voor Loi scoute, en een kalender voor de Scouts Baden-Powell de Belgique.

Zijn werk voor de reeks De spannende verhalen van Oom Wim voor Spirou/Robbedoes vanaf 1951 was een belangrijke stap voorwaarts. Hij tekende daarna voor Tilleux. In 1977 werkte hij zelfs mee aan de Trombone illustrée.

Belangrijke reeksen waaraan hij meewerkte waren Jan Kordaat, De avonturen van Edmund Bell, De zingari en Joris Jaspers.

Hij tekende strips voor Vance: Bob Morane, Bruno Brazil en Bruce J. Hawker en hielp mee aan de eerste twee afleveringen van Marshall Blueberry.

In het begin van de jaren 2000 schiep hij samen met Duchâteau de tweedelige reeks Terreur, gebaseerd op het leven van Mme. Tussaud, en later werkte hij samen met de auteur Rodolphe om terug te keren naar Robert Louis Stevenson met Stevenson, le pirate intérieur.

Follet won de Grand Prix van de Chambre Belge des experts en bande dessinées (CBEBD) voor Terreur in 2003, en hij kreeg de ereprijs van het Huy Comics Festival in 2005.

Hij werd geboren in Sint-Lambrechts-Woluwe (België) op 10 april 1931, en stierf op 88-jarige leeftijd op 14 maart 2020 in Brussel (België).

 

In memoriam: Hubert Boulard (1971-2020)

beeld_B1.thumb.jpg.979c4a343e40d639640c5fe28943f5c1

Helemaal onverwacht stierf Hubert Boulard op 49 jaar.

Hij was een Franse scenarist van o.a. Beeldschoon, waarvan we hierboven de voorpagina van de Nederlandse editie weergeven, en dat hij samen met het tweetal Kerascoët creëerde. Het kreeg de prijs voor de beste grafische roman van het jaar 2015 van de Firecracker Alternative Book Award in de Verenigde Staten.

Datzelfde jaar verschenen van Hubert nog twee albums: Peau d’homme met Zanzim, en Ténébreuse met Vincent Maillé.

Hij was ook inkleurder, wat duidelijk te merken is aan de strips waaraan hij heeft meergewerkt: een deel van de tekening wordt opgebouwd door de kleurvlakken, i.p.v. door de tekenlijnen. Die werkwijze leverde een sprookjesachtig effect op dat goed past bij zijn verhalen.

Zijn eerste samenwerking was met Yoann, en later publiceerde hij samen met de tekenaar Hervé Tanquerelle de rekes Le Legs de l’Alchimiste.

Hubert Boulard werd geboren op 21 januari 1971 te Saint-Renan (Finistère, Frankrijk), en stierf op 12 februari 2020  te Parijs.

In memoriam: Claire Bretécher (1940-2020)

532px-claire_bretc3a9cher_en_1973_-_2

Op 10 februari 2020 overleed de Franse stripauteur Claire Bretécher.

In de Nederlanden werd ze bekend via Spirou/Robbedoes, waarin o.a. De Schipbreukelingen op scenario van Raoul Cauvin) verscheen.

Ze publiceerde er ook haar De Njaaja’s in, een strip die de jongere lezers totaal niet begrepen. Daardoor werd Claire Bretécher een pionier van de strip, omdat ze een van de eersten was die echt strips voor volwassenen bracht.

Een andere bekende reeks van haar is De Gefrustreerden.

Noodgedwongen was ze ook een pionier voor het zelf uitgeven van werk. Haar srips lagen moeilijk in de markt omdat het publiek er nog van uitging dat strips voor kinderen waren, terwijl haar beste werk niet voor die leeftijdscategorie is. Ze begon zelf uit te geven in 1975 en verkocht haar boeken later ook via een website.

Claire Bretécher werd geboren op 17 april 1940 te Nantes (Frankrijk) en stierf op 10 februari 2020 in Parijs.

In memoriam: Philippe “Tome” Vandevelde (1957-2019)

philippe-vandevelde-c2322ce6-3659-45be-9c85-01deac6836c-resize-750

Op 5 oktober 2019 overleed onverwachts Philippe Vandevelde, beter bekend als de stripscenarist Tome.

Misschien het merkwaardigste gebeuren in zijn leven is, dat hij strips leerde kennen toen hij op vijfjarige leeftijd een tijd blind was na een oogoperatie, en er hem enkele stripalbums werden opgelezen.

Samen met Jean-Richard “Janry” Geurts en Stéphane “Stuf” De Becker volgde hij avondlessen striptekenen. Tome begon dus wel degelijk ook als tekenaar, maar later koos hij definitief voor het schrijven van scenario’s. Hij heeft eigenlijk zijn hele leven met Janry en Stuf samengewerkt, en het overlijden van die laatste in 2015 was voor hem een zware klap.

Toen Janry assistent was van Luc “Dupa” Dupanloup voor de reeks Dommel, stelde Janry aan Tome voor om hem te vervangen omdat ze in een gelijkaardige stijl tekenden  Dupa gaf werk van Greg door aan Tome en Janry, waardoor Tome bijvoorbeeld decors van Olivier Blunder heeft getekend.

Tome en Janry werkten ook voor Philippe “Turk” Liégeois en Bob De Groot voor de reeks Robin Hoed, en in die periode koos Tome meer en meer voor het schrijven zelf.

Vanaf 1984 was Tome een van de scenaristen van de reeks De avonturen van Robbedoes en Kwabbernoot, waarop hij samen met Janry rond 1987 De kleine Robbe baseerde.

Tome werkte vanaf 1993 ook mee aan de gagreeks De tekenbende van de Mazda die in het stripblad Spirou/Robbedoes verscheen, en in album werd uitgegeven als De Mazdabende. Die reeks was losjes gebaseerd op een periode van ongeveer 10 maanden waarin de drie striptekenaars Marc Michetz, Bernard Hislaire en Christian Darasse samen een atelier hadden. Tome zelf was daar niet bij.

In 1986 bedacht hij samen met tekenaar Luc Warnant de politiereeks Soda, waaraan later ook Bruno Gazzotti Gazzo, Olivier Labalue en Dan Verlinden tekenden.

In 1990 publiceerde hij samen met Philippe Berthet Sur la route de Selma. en samen met Ralph Meyer maakte hij Hard tegen Hard.

Philippe “Tome” Vandevelde werd geboren op 24 februari 1957 in Brussel, en stierf daar in de nacht van 5 oktober 2019 op de leeftijd van 62 jaar aan een hartaanval.

In memorima: Guillermo Mordillo (1932-2019)

220px-mordillo_at_2012_frankfurt_bookfair

De naam Mordillo zegt misschien weinigen iets, maar hij was een van de bekendste cartoonisten van de 20e eeuw.

“Cartoonist” doet hem eigenlijk te kort. Zijn tekeningen waren verzorgd, terwijl veel cartoons maar op het blad lijken te zijn gegooid. Zijn werk is herkenbaar door de ronde driedimensionale stijl met kleurovergangen van lichte naar donkere tinten waarmee hij de volumes weergaf. Daardoor kan hij wel eens de inspiratiebron zijn geweest voor de stijl van veel hedendaagse tekenfilms. Van 1952 tot 1955 tekende hij trouwens zelf tekenfilms.

Maar ook inhoudelijk stijgt hij boven de gemiddelde cartoonist uit. Soms grappig, somis kritisch, soms poëtisch – een element dat er altijd wel wat inzit- en vaak wat melancholisch.

Hij is zo alomtegenwoordig geweest dat velen hem kennen, maar niet eens weten waarom. Zijn werk verscheen in heel veel tijdschriften, maar werd ook verspreid via prentkaarten, affiches en kalenders. Er verschenen ook boeken met zijn werk. Door zijn soms kritische inslag waren zijn tekeningen gewild voor posters in studentenkamers.

Guillermo Mordillo werd geboren te Buenos Aires, op 4 augustus 1932, en stierf op Mallorca in 29 juni 2019.

 

mordillo_individual

In memoriam: Kees Sparreboom (1939-2019)

1777689064_laatstefotokeeslores.thumb_.jpg.a934b695333509b779837387a7f92a5f

Door alle commoties de laatste tijd was ik er niet toe gekomen om het overlijden te melden van de kunstenaar Kees Sparreboom op 6 juni 2019.

Hij was als striptekenaar minder bekend, omdat hij eigenlijk een kunstschilder was, die pas strips begon te tekenen na zijn pensionering. Gedurende de laatste twintig jaar van zijn leven tekende hij echter wel bijna 75 titels bij elkaar.

Vele daarvan zijn autobiografische graphic novels. Een van zijn reeksen was Boot en van Dijk, gebaseerd op de albums over Dick Bos door Alfred Mazure.

Zijn tekeningen genoten van een zwierige penseelvoering, waardoor zijn stijl tamelijk uniek was.

Hij werd geboren op 24 december 1939 in Rotterdam en stierf op 6 juni 2019 door kanker.

 

tsparreboomkees02.thumb_.jpg.374805f2dc3622395ec8094e5d38d2b4

In memoriam: Alexis Dragonetti (1969-2019)

Alexis Dragonetti

Tot onze grote verbazing lazen we op zondag 26 mei 2019 dat Alexis Dragonetti is overleden.

Ballon Media meldde:

Met groot verdriet melden wij u het overlijden van Alexis Dragonetti. Onze CEO maar ook inspirator, motivator en vriend bij Ballon Media. Hier zijn geen woorden voor. Enkel onze innigste gedachten en deelneming voor familie, vrienden, alle medewerkers bij Ballon Media en alle vrienden, collega’s uit de boeken- en stripwereld.

We weten niet wanneer hij is geboren, maar aangezien hij pas in 2005 afstudeerde bij de Vlerick Business School kan hij niet ouder geweest zijn dan 50 jaar. Hij was misschien zelfs maar 40.

Alexis heeft zich jarenlang goed en slim ingespannen om van Ballon Media de gediversifieerde kinder-, jeugd- en stripuitgeverij te maken die ze is geworden.

Toen hij ermee begon, stelde BM al bij al niet veel voor, maar tegenwoordig mogen we het een ijkpunt in het Vlaamse striplandschap noemen. Ze verzorgen distributie, vertalingen en eigen producties.

Hun bekendste personage is Jommeke, dat pas vorig jaar ook in China werd gelanceerd.

Maar veel andere bekende reeksen zitten onder de vleugels van BM, zoals Robbedoes en Kwabbernoot en Blake en Mortimer.

Adjunct-directeur en uitgeefmanager Wim Verheije (61 jaar) werkte nauw samen met Alexis en werd zijn opvolger als CEO bij Ballon Media. Hij meldde tijdens zijn toespraak bij de begrafenis op dinsdag 4 juni dat Alexis de laatste maanden oververmoeid was en veel rust moest nemen.  Alexis werd het slachtoffer van zijn eigen enthousiasme, gedrevenheid en doorzettingsvermogen.

Hij werd geboren in 1969 en stierf op zaterdagnamiddag, 25 mei 2019, amper 50 jaar oud, door een auto-ongeluk.