Buitenaards (intelligent) leven

door Peter Motte, 616 woorden

Het is zo dat ik de zoektocht naar buitenaards leven al heel lang volg, en dat de hoop om iets te vinden toch altijd kleiner wordt.

Het lijkt er sterk op dat we in ons zonnestelsel buiten de aarde niets zullen vinden. Het wordt niet zo expliciet gezegd, maar ik denk dat het bij veel onderzoekers toch wel een teleurstelling is.

Wat buitenaards intelligent leven betreft, ligt de zaak iets ingewikkelders.

Om te beginnen denken sommigen dat we het zelfs beter niet riskeren om met buitenaardse intelligenties in contact te komen. Lange tijd is dat altijd benaderd geweest vanuit de vooruitgangsgedachte die in onze westerse cultuur sterk aanwezig was. Die ging ervan uit dat intelligentie betekent dat een beschaving voortdurend “beschaafder” wordt, waarbij dat “beschaafd” voldeed aan een aantal normen die vanuit onze humanitaire cultuur waren opgebouwd.

Maar de laatste decennia beginnen er meer stemmen op te komen die stellen dat zo’n vooruitgangsgedachte niet noodzakelijk een realistische weergave van de werkelijkheid is, en dat contact met een grotere intelligentie dan de onze wel eens zeer slecht voor ons zou kunnen aflopen. Het betere besef van de kolonisatie speelt daarin zeker een rol, maar er is ook het besef dat communicatie met buitenaardsen wel eens totaal onmogelijk zou kunnen zijn, net zoals communicatie met intelligente diersoorten hier op aarde zelden veel diepgang vertoont. Bovendien is dan nog de vraag of een grotere buitenaardse intelligentie wel belangstelling en mededogen zou hebben voor ons, als wij een stuk minder intelligent blijken te zijn dan zij.

Eigenlijk ging men er altijd vanuit dat een hogere buitenaardse intelligentie dezelfde intelligentie zou hebben als wij, maar dat zij gewoon verder zouden staat in hun ontwikkeling op wetenschappelijk, technologisch en politiek-staatkundig vlak, zodat ze bijv. meer inzicht zouden hebben in de natuur en natuurkunde, betere machines zouden hebben, en een rechtvaardiger maatschappij zouden hebben ontwikkeld, zowel op internationaal als subnationaal niveau.

Maar of dat zo zou zijn, wordt tegenwoordig dus betwijfeld, zie het kolonialisme, en de effecten van een technologisch licht geavanceerdere staat op technologisch minder en zelfs sterk achtergebleven bevolkingsgroepen kan ontnuchterend zijn. En dan hadden we het dus niet over “intelligentere” wezens, maar louter over even intelligente wezens als wij die gewoon verder waren ontwikkeld.

Komt daarbij het idee dat er met moeite buitenaardse intelligenties worden gevonden door allerlei problemen. Het is zeker een belangrijke motivatie bij de zoektocht naar levensvatbare planeten – en ook de gloednieuwe James Web Space Telescope wordt ervoor ingezet- maar er is ook het besef dat zonder direct radiocontact met buitenaardsen het uiterst moeilijk is tot onmogelijk om vanop aarde te bepalen of er op een andere planeet leven, laat staan intelligent leven, waarneembaar is. En dat radiocontact is nauwelijks te leggen als er geen begrijpelijke communicatie kan zijn.

Tegelijkertijd zitten er op dat gebied tegenstrijdigheden in onze theorieën. Er wordt eigenlijk aangenomen dat het absurd is te stellen dat er geen buitenaards (intelligent) leven mogelijk is, wegens de enorme uitgestrektheid van het heelal. Er zijn echter ook vaststellingen waardoor de kans op dat leven ook daalt. Het idee dat silicium als ruggengraat voor organische chemie koolstof kan vervangen, is eigenlijk opgegeven door een nauwkeurige bestudering en beschrijving van de kenmerken van siliciumverbindingen.

Het resultaat ervan is dat tegenwoordig vaak wordt gedacht: ja, er is buitenaards (zelfs intelligent) leven, maar nee: we kunnen er niet mee in contact komen, omdat de afstanden in het heelal gewoon te groot zijn, en dat zo’n leven gewoon veel te ver van ons af is.

Zoals ik suggereerde: het wordt niet met zo veel woorden gezegd, maar ik denk dat nogal wat onderzoekers in toenemende mate teleurgesteld zijn over de onderzoeksresultaten, en dat men zich tegenwoordig meer en meer aan strohalmen vastklampt, zoals de hoop op Mars fossielen te vinden van eencellig leven van honderdduizenden jaren geleden, gedurende de korte periode dat Mars vloeibaar water en een nog behoorlijk magnetisch veld had, of het idee dat er misschien leven is op enkele grote manen rond de reuzenplanten van ons zonnestelsel.

4 oktober 2022

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.